DA MAN DE LEUCOÍÑA

Mateo Fontán Couto

Ás veces a música vai máis alá de escoitar, nótase no ambiente. Este 23 de marzo, Pontevedra asistiu a unha desas veladas que se lembran, cando se estreou mundialmente Leucoíña. O canto das augas, a cantata de Brais González, interpretada pola Sociedade Coral Polifónica de Pontevedra e pola Orquestra Sinfónica de Pontevedra. Todo parecía disposto para que o imaxinario da ría se misturase co son: a dirección, a interpretación, a palabra e mesmo o silencio convertéronse en aliados dun relato que é ao mesmo tempo mítico e íntimo.

A obra, cun libreto que en ocasións se deixa levar polo mel das palabras, mestura o idioma secreto das sereas coa narración en galego da nosa mitoloxía. Leucoíña, a serea protagonista, convértese en eixo e luz da historia, acompañada por Lontra, unha londra que introduce unha dinámica de ficción trepidante e sempre respectuosa co pulso poético da cantata. Brais González cede todo o protagonismo á serea, afastándose do mito fundacional de Pontevedra, cando esta namora a Teucro, e crea unha voz que é ao mesmo tempo eterna e fresca, lembranza e invención.

As escenas vanse abrindo coma pétalos: "A ría canta", “Aldeáns”, “Nálua” ou "Memoria de auga e pedra", títulos que máis que anunciar un episodio, abren unha sensación, unha experiencia. Pontevedra non asistiu a un concerto, asistiu a si mesma, a un espello no que se recoñece na auga, nos seus mitos, na súa lingua e nunha forma de vivir que é tan propia como invisible. Cada acorde e cada palabra parecían soster o peso da cidade, e ao mesmo tempo liberala. Mágoa que non fose publicado o libreto e repartido aos asistentes, a ocasión ben o merecía. 

A Polifónica cantou baixo o bo facer de sempre da súa directora Nanette Sánchez Ordaz —mestra, por certo, de Brais González—, guiando o coro cunha sensibilidade e precisión que fixeron de cada pasaxe un organismo vivo, cheo de densidade e matiz. Mentres, Brais González dirixía dende o seu piano aos membros da Orquestra Sinfónica de Pontevedra, ofrecendo unha proposta de grande riqueza expresiva e emocional. A soprano Pilar Baamonde reflictiu luz particular, completando unha interpretación meritoria. A actuación resultou extraordinaria, mais tamén o espectáculo visual: o grafismo e as ilustracións proxectadas eran xeniais, e xunto á excelente locución, engadían unha dimensión poética que completaba a experiencia sensorial cun lene lirismo.

Mais por riba de todo houbo uns protagonistas persistentes, case sagrados: Pontevedra e a Ría. Non un escenario, non un decorado, senón unha cidade que entende a música como algo propio, que a recibe e a devolve con recoñecemento. Con serenidade e autoridade moral, coa súa dimensión humana elevada a forma de arte social, Pontevedra foi este día 23, máis que un público, unha compañeira da cantata, cómplice do soño que se cantou.

Leucoíña é un fío que une o mito e a ría, a memoria e a emoción, a cidade e a música. É un recordo de que unha noite pode ser histórica non polo lume do espectáculo..., si pola intensidade coa que unha cidade se atopa a sí mesma. E así, entre o brillo das luces, o suspirar dos ventos e cordas, o latir da percusión e o canto do coro, Pontevedra mirouse no espello da súa propia beleza e sorriu en silencio, recoñecéndose, lembrando que a cultura non é un adorno, senón a esencia dunha maneira de estar no mundo.

 

Imaxe sacada  de https://www.facebook.com/PolifonicaPontevedra